أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
14
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
به يارى بايشان كى اهل كتاباند « ما تَبِعُوا قِبْلَتَكَ » متابعت قبلهء تو نكنند 347 « وَ ما أَنْتَ بِتابِعٍ قِبْلَتَهُمْ » و متابعت قبلهء ايشان نكنى 348 « وَ ما بَعْضُهُمْ بِتابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ » و بعضى ازيشان متابعت قبلهء بعضى 349 نكنند ، زيرا كى جهوذان روى سوى بيت المقدس مىكنند و ترسايان روى بمشرق مىآرند 350 . « وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ » و اگر تو - اى محمّد ! - در امر قبله متابعت مراد ايشان كنى « مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ » بعد از آنك حقيّت قبله ترا معلوم شذ و بدانستى كى آن قبلهء إبراهيم است « إِنَّكَ إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ » بدرستى كى تو [ آنگاه ] 351 ، از جملهء آنها باشى كى مضرّت رسانيذه باشند نفس خوذ را ؛ مراد ازين عتاب امّت است ؛ زيرا كى انبيا مأمون العاقبتاند 352 ، فكيف رسول - عليه السّلم - كى أفضل انبياست . نكتهاى بشنو ! هر كس كى روى از كعبه بگردانذ ، از ظالمان بوذ . آنكس كى حق اهل بيت رسول غصب كنذ و تيغ دريشان بندذ ، از همه ظالمان ظالمتر بوذ . قوله - تعالى - : [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 151 ] كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ ( 151 ) 353 ( 150 ) ( 21 ) . « وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ » و از هر موضع كى 354 بيرون رفتى - اى محمّد ! - « فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » روى سوى كعبه كن در حالت نمازكردن « وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ » و در هر موضع كى باشيذ 355 - اى اهل ايمان ! - « فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ » وقت نماز گزاردن روى سوى 356 كعبه كنيذ « لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ » « لام » در « لئلّا » ، « لام كى » است ، دخول يافته است بر على 357 ان لا ، بيا 358 نوشتند 359 از جهت كسرهء كى پيش ازوست ، و بعضى همزهء آن ترك كردهاند تخفيف را 360 ؛ و « حجّت » فعلة أيست از « حج » و آن قصد بوذ ؛ و « محجّه » ازينجاست ؛ و آن راهى روشن بوذ كى خلق بر آن رفته باشند و آن مقصود باشذ ؛ و مخاصمت را « محاجّة » گويند از آن جهت كه هر خصمى را از خصمان 361 قصد اقامت 362 بيّنتى 363 بوذ و إبطال آنچ دريد 364 و تصرّف صاحب اوست 365 . معنى آيت : تا گرديذن شما از قبلهء بيت المقدس سوى كعبه و نماز گزاردن شما بكعبه